Klik hier voor meer informatie over auteur Claudia Vermeulen


Projectspecialist Claudia Vermeulen nam op 3 juni 2010 deel aan de training Administratief bewijsrecht bij uitkeringsfraude door mr. Erik Klein Egelink. In onderstaand artikel geeft zij haar bevindingen weer.
 
Bewijs richt zich op het verzamelen van feiten en de verificaties en validatie daarvan. Anders gezegd kan het feit op zich zelf worden aangetoond en zo ja, is de feitelijke bewering op zich geloofwaardig en is dit voldoende voor het nemen van een besluit.
De bewijslast van de gemeente houdt in dat de gemeente een bewijs moet leveren van schending van de inlichtingenplicht en draagt hierbij ook het bewijsrisico. Het moet aannemelijk zijn dat schending van de inlichtingenplicht verwijtbaar is aan de klant. De gemeente dient de klant op de hoogte te stellen van de eventuele negatieve beschikking en dient de klant de gelegenheid te geven om het tegenbewijs aan te geven. 

Vanuit mijn ervaring bij diverse gemeenten blijkt dat hierin nog wel wat verbeterslagen te maken zijn. Het enkel en alleen opnemen van feiten in een beschikking naar de klant is niet voldoende. Een goede motivatie op grond waarvan een belastend besluit is genomen dient in de beschikking te worden opgenomen. In mijn functie als kwaliteitsmedewerker en teammanager is dit zeker een aandachtspunt. 
 
Er zijn verschillende vormen van bewijslevering, dit kan namelijk door:

• een schriftelijk bewijs van belanghebbende
• een schriftelijk bewijs van instanties
• bewijs n.a.v. horen belanghebbende verklaringen
• bewijs n.a.v. feitenonderzoek, zoals observaties, waarnemingen, buurt- of omgevingsonderzoeken en huisbezoeken.

Het aangeleverde bewijs dient aan een aantal voorwaarden te voldoen, waaronder uiteraard ook de Wet Bescherming Persoonsgegvens. Ook feiten welke zijn waargenomen tijdens het onderzoek ten gunste van de klant dienen in aanmerkingen genomen te worden.

De rapportages welke in eerste aanleg door de medewerkers worden opgesteld dienen volledig en objectief te zijn. Deze rapportages zijn leidend voor een eventuele bezwaar- en beroepsprocedure. Hierin heb ik als teammanager een sturende en choachtende rol in.
Als de rapportages niet voldoen aan de vormvereiste levert dit voor de gemeente extra werk op. De rapportages dienen eventueel ambtelijk te worden hersteld of op het bezwaar wordt ten gunste van de klant beslist.

Tijdens de training zijn diverse opsporings- en controlemiddelen de revue gepasseerd, waaronder:

• Huisbezoek
  Een huisbezoek is alleen mogelijk als er voorafgaande aan of bij de aanvang van het huisbezoek op concrete objectieve gronden redelijke twijfel bestaat aan juistheid of volledigheid van de door betrokkene verstrekte gegevens die van belang zijn voor de uitkering.
• Doorzoeking
• Inwinnen van informatie bij derden
  Een verklaring van een derden is alleen rechtsgeldig als deze derde met name wordt genoemd en hij/zij weet wat hij over de situatie van belanghebbende veklaard en dit moet uit de verklaring blijken.
• Stelselmatig observeren eventueel met gebruik van technische hulpmiddelen.
  Deze observaties dienen door middel van plaatsaanduiding en aantal waarnemingen worden vastgelegd.
• Buurtonderzoek
• Oproep tot nader onderzoek
• Opvragen en onderzoeken van financiele gegevens

Een erg opvallend feit dat bij de bespreken naar voren kwam, is dat diverse gemeenten gebruik maken van 24-uurs camarabeelden welke voor de deur van het adres van de klant zijn opgenomen, een nog erg ongebruikelijke manier van observeren. Een dergelijke vorm van observeren is naar mijn mening een grote inbreuk op de privacy van de klant. Een gedegen afwezig om dit middel in te zetten dient daarbij ook aanwezig te zijn. Hierbij dient de afweging te worden gemaakt of deze werkwijze acceptabel is en het gewenste resultaat kan opleveren.  

Uitvoering is stilgestaan bij de wijze van verslaglegging. De verslaglegging dient aan het onderstaande te voldoen:

• Uit de rapportage of het Proces Verbaal moet de wijze van het onderzoek kunnen worden afgeleid.
• De verzamelde gegevens moeten worden opgenomen en de reactie van de klant moet worden opgenomen.
• Uit het rapport op Proces Verbaal dient te blijken dat de klant het heeft doorgelezen en dat hij/zij de kans heeft gekregen om eventuele correcties aan te brengen.
• Het mag niet te lang na het confrontatiegesprek met de klant zijn opgenomen.
• Het rapport op Proces Verbaal dient in "normale taal" geschreven te zijn.
• Het moet inzichtelijk zijn welke feiten en omstandigheden een verklaring steunt.

Als conclusie kan ik stellen dat gemeenten zeer zorgvuldig en met de juiste middelen de bewijslast in het kader van fraudebestrijding dienen te onderbouwen. In mijn rol als kwaliteitsmedewerker danwel teammanager is dit zeker een aandachtspunt waar ik extra waakzaam op ben.

Ook de ervaringen bij andere gemeenten  welke in de vorm van casusbespreking tijdens de cursus naar voren zijn gekomen, geven mij voldoende input om verbeterpunten in het proces van bewijsvoering aan te brengen.



Klik hier voor meer informatie over auteur Claudia Vermeulen